Oryginalny artykuł naukowy

Studia Interkulturowe Europy Środkowo-Wschodniej

Відображення українсько-польських мовних контактів в антропонімії Житомирщини XVI–XVII ст.

2021, 14, Numer 1

DOI

10.31338/2544-3143.si.2021-14.7

Data publikacji

22.11.2021

Model publikowania

Rodzaj licencji

Dziedzina

Dyscyplina

Klasyfikacja

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 436 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:71

Liczba pobrań:19

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

The Polish language actively penetrated the lives of Ukrainians, particularly in office work in the XVI and especially in the XVII century. The subject of our study were Polonisms found in the identification of men in the Zhytomyr region in the XVI–XVII centuries. Among foreign names, more than 6% are in the naming of representatives of the top and less than 1% – of the lower social strata, some are borrowed from the Polish language: Kryshtof, Sebestian, Fry(d)ry(ch) and others. Occasionally the same person, primarily a nobleman, is identified by the Ukrainian name and its Polish counterpart: Fedor / Teodor, Semen / Shymon. Attention is paid to Polish phonetic features in the analyzed surnames: incomplete vowel forms: Zablo(ts)ky(y), Kga(v)ro(n)sky(y); preservation of the Proto-Slavic suffix *dl: Motovy(d)lo; Proto-Slavic nasal reflexes: Do(m)bro(v)sky(y), Kgole(m)be(v)sky(y), Szczęsny. Variable use of such anthroponyms with their Ukrainian equivalents is proved: Kgroho(v)sky(y) / Kgoroho(v)sky(y), Ve(n)kgry(n) / Uhryn.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Bevzenko S. P., Slovotvir ukrayins’kykh prizvyshch Chernihivshchyny v XVII st., „Tezy dop. i povidoml. mizhvuz. nauk. konf. z pytan’ skhidnoslov. Imennoho slovotvoru”, Zaporizhzhya, 24–26 veresnya 1974 r., Kyyiv 1974, s. 27–28.

Bratushenko T. D., Morfolohichnyy sklad prizvyshch Livoberezhnoyi Kyyivshchyny XVII st.: Na materiali kozats’kykh Reyestriv Pereyaslavs’koho polku, „Pytannya suchasnoyi onomastyky”, vidp. red. K. K. Tsiluyko, Kyyiv 1976, s. 153–155.

Buchko A. Ye., Familii Boykovshchiny v period ikh stanovleniya i v nashi dni, avtoref. diss. ... kand. filol. nauk, Uzhgorod 1986.

Dobrovol’s’ka O. Ya., Leksychna baza prizvyshch Viys’ka Zaporoz’koho za „Reyestramy” 1649 r., avtoref. dys. ... kand. filol. nauk, Uzhhorod 1995.

Farion I. D., Ukrayins’ki prizvyshchevi nazvy Prykarpats’koyi L’vivshchyny naprykintsi XVIII – pochatku XIX stolittya (z etymolohichnym slovynkom), L’viv 2001.

Karpenko Yu. O., Reyestry Viys’ka Zaporiz’koho i problema postannya ukrayins’kykh prizvyshch, „Pytannya istorychnoyi onomastyky Ukrayiny”, vidp. red. O. P. Karpenko, Kyyiv 1994, s. 182–201.

Kersta R. Y., Ukrayins’ka antroponimiya XVI st.: Cholovichi imenuvannya, Kyyiv 1984.

Khudash M. L., Skladni ukrayins’ki osobovi nazvy seredyny XVII st. (Na materiali reyestru zaporiz’koho viys’ka Bohdana Khmel’nyts’koho, skladenoho pislya Zborivs’koho dohovoru 1649 r.), „Pytannya istoriyi ukrayins’koyi movy”, redkol.: D. H. Hrynchyshyn ta in., Kyyiv 1970, s. 158–175.

Khudash M. L., Z istoriyi ukrayins’koyi antroponimiyi, Kyyiv 1977.

Kozubenko I. I., Antroponimiya Srednego Polesya (sootnosheniye neofitsial’nykh i ofitsial’nykh imenovaniy), avtoref. diss. ... kand. filol. nauk, Kiyev 1988.

Luchyk V. V., Etymolohichnyy slovnyk toponimiv Ukrayiny, vidp. red. V. H. Skliarenko, Kyyiv 2014.

Lytovs’ka metryka. Knyha 561. Reviziyi ukrayins’kykh zamkiv 1545 roku, pidhot. V. Kravchenko, Kyyiv 2005.

Mizhetnichni zvyazky v ukrayins’kiy antroponimiyi XVII st. („Reyestry vs’oho Viys’ka Zaporoz’koho” 1649 r.) i movno-terytorial’ni kontakty, vidp. red. A. P. Nepokupnyy, Kyyiv 1989.

Mytnik I., Antroponimia Wołynia w XVI–XVIII wieku, Warszawa 2010.

Mytnik I., Imiennictwo ziemi chełmskiej w XVI–XVII wieku, Warszawa 2017.

Mytnik I., Słownik historyczno-etymologiczny antroponimii ziemi chełmskiej XVI–XVII wieku, Warszawa 2017.

Nepokupnyy A. P., Kul’turno-istorychni obriyi „Reyestru Viys’ka Zaporoz’koho 1649 roku”, [u:] Reyestr Viys’ka Zaporoz’koho 1649 roku: Transliteratsiya tekstu, pidhot. do druku: O. V. Todiychuk (holov. uporyad.), V. V. Strashko, R. I. Ostash, R. V. Mayboroda, Kyyiv 1995, s. 568–573.

Ostash R. I., Ukrayins’ki osobovi imena seredyny XVII st. yak obyekt leksykohrafiyi. 3, „Studiyi z onomastyky ta etymolohiyi. 2005”, vidp. red. V. P. Shul’hach, Kyyiv 2005, s. 120–144.

Ostash R. I., Vlasni osobovi imena u funktsiyi prizvyshchevykh nazv, „Ukrayins’ka leksyka v istorychnomu ta areal’nomu aspektakh”, vidp. red. R. Y. Kersta, Kyyiv 1991, s. 155–163.

Pakhomova S. M., Evolyutsiya antroponimnykh formul u slovyanskykh movakh, Uzhhorod 2012.

Pants’o S. Ye., Antroponimiya Lemkivshchyny, Ternopil’ 1995.

Seniv M. I., Ukrainskaya antroponimiya XIV–XVIII vv. (zhenskiye imenovaniya), avtoref. diss. ... kand. filol. nauk, Uzhgorod 1986.

Yashchuk L. V., Antroponimiya Zhytomyrshchyny XVI–XVII st., dys. ... kand. filol. nauk, Zhytomyr 2008.

Yefymenko I. V., Ukrayins’ki prizvyshchevi nazvy XVI st., Kyyiv 2003.